Petrol Fiyatındaki Artış Pompa Fiyatına Yansımayacak

Orta Doğu’daki jeopolitik gerilim ve küresel petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar, Türkiye’de akaryakıt fiyatlarına yönelik yeni bir vergi düzenlemesini gündeme getirdi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan imzasıyla yayımlanan karar doğrultusunda, petrol fiyatı veya döviz kurundaki artış durumunda Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) otomatik olarak düşürülerek pompa fiyatlarındaki ani artışların önüne geçilecek.

Orta Doğu’da tırmanan gerilim ve küresel petrol piyasalarındaki belirsizlik Türkiye’de akaryakıt fiyatlarına yönelik yeni bir düzenlemeyi beraberinde getirdi. Özellikle Orta Doğu’da artan jeopolitik risklerin petrol fiyatlarını yükseltebileceği yönündeki değerlendirmeler üzerine hükümet, pompa fiyatlarındaki ani artışları sınırlamak amacıyla vergi mekanizmasını devreye aldı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in, İsrail ile İran arasındaki gerilimin küresel petrol fiyatlarını yukarı çekebileceğine ilişkin açıklamalarının ardından akaryakıt fiyatlarına yönelik yeni bir düzenleme yürürlüğe girdi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan imzasıyla yayımlanan karar, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Petrol fiyatı artarsa ÖTV düşürülecek 2 Mart 2026 tarihi itibarıyla yürürlüğe giren Cumhurbaşkanı kararına göre, uluslararası petrol fiyatları veya döviz kuruna bağlı olarak akaryakıt ürünlerinin rafineri çıkış fiyatlarında artış yaşanması durumunda, söz konusu ürünler üzerindeki Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) otomatik olarak azaltılacak. Karar kapsamında vergi indirimi, gerçekleşen fiyat artışının yüzde 75’i kadar olacak. Böylece petrol veya kur kaynaklı artışların önemli bir bölümü pompa fiyatlarına doğrudan yansımadan vergi düzenlemesiyle dengelenecek. Petrol fiyatı düşerse ÖTV artırılabilecek Düzenleme yalnızca fiyat artışlarını sınırlamakla kalmıyor. Uluslararası petrol fiyatlarının düşmesi ya da döviz kurunun gerilemesi halinde ise ÖTV tutarları bu kez azalışın yüzde 75’i oranında artırılabilecek. Ancak yapılacak vergi artışlarının bir sınırı bulunuyor. ÖTV tutarları hiçbir şekilde 2 Mart 2026 tarihinde uygulanan vergi seviyesinin üzerine çıkamayacak. Benzin, motorin ve LPG kapsamda Karar ekinde yer alan listeye göre düzenleme başta akaryakıt piyasasının temel ürünlerini kapsıyor. Buna göre uygulama; Kurşunsuz benzin (95 ve 98 oktan) Motorin LPG (otogaz) ürünleri için geçerli olacak. Bu ürünlerin yurtiçi rafineri çıkış fiyatlarında yaşanacak değişimlere bağlı olarak ÖTV tutarları otomatik biçimde ayarlanacak. İthal ürünler için de uygulanacak Kararda ayrıca ithal yoluyla temin edilen akaryakıt ürünlerine ilişkin vergi uygulamasının da aynı esaslara göre belirleneceği ifade edildi. Bu kapsamda ithal ürünlerdeki ÖTV tutarları da rafineri çıkış fiyatlarındaki değişimlere göre güncellenecek. Eşel mobil sistemi yeniden gündemde Yeni düzenleme, daha önce Türkiye’de uygulanan “eşel mobil” sistemine benzer bir mekanizma içeriyor. Söz konusu sistem ilk olarak 2018 yılında devreye alınmış ve petrol fiyatları ya da döviz kurundaki artışların akaryakıt fiyatlarına doğrudan yansımasını sınırlamak amacıyla ÖTV indirimleri uygulanmıştı. Bu yöntemle fiyat artışlarının bir bölümü devletin vergi gelirlerinden karşılanarak pompa fiyatlarının daha sınırlı yükselmesi sağlanmıştı. Ancak petrol fiyatlarında yaşanan sert artışlar nedeniyle zamanla ÖTV neredeyse sıfıra kadar gerilemiş ve sistem uygulamadan kaldırılmıştı. Enerji fiyatlarındaki dalgalanmayı sınırlamak Ekonomi yönetimi tarafından devreye alınan yeni mekanizmanın temel amacı, küresel enerji piyasalarında yaşanabilecek sert dalgalanmaların Türkiye’deki akaryakıt fiyatlarına etkisini sınırlamak olarak değerlendiriliyor. Son dönemde Orta Doğu’da artan jeopolitik riskler ve özellikle İsrail ile İran arasındaki gerilim, küresel petrol piyasalarında fiyatların yükselme ihtimalini güçlendirmişti. Uzmanlar, bölgede olası bir çatışmanın enerji arzını etkileyerek dünya genelinde petrol fiyatlarında ciddi artışlara yol açabileceğine dikkat çekiyor. Hükümet ise yayımlanan kararname ile akaryakıt fiyatlarında yaşanabilecek ani artışların enflasyon ve genel ekonomi üzerindeki etkisini sınırlamayı hedefliyor. Düzenlemenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasların ise Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirleneceği bildirildi.