Savaş Tarımı Vurdu: Gübre ve Mazot Fiyatları Uçuşa Geçti

Küresel enerji ve lojistik hatlarında yaşanan aksaklıklar, Türkiye’de tarımsal üretimin en kritik girdileri olan gübre ve mazot fiyatlarını hızla yukarı çekti. Türkiye Ziraat Odaları Birliği’nin değerlendirmesine göre, İran ile İsrail ve Amerika Birleşik Devletleri arasındaki savaşın ardından özellikle gübre fiyatlarında yüzde 40’a varan artışlar görülürken, mazot fiyatları da kısa sürede ciddi oranda yükseldi. Bu gelişmelerin, önümüzdeki dönemde hem üreticiyi hem de tüketiciyi doğrudan etkilemesi bekleniyor.

Türkiye’de tarımsal üretimin temel girdilerinde yaşanan fiyat artışları, uluslararası gelişmelerin etkisiyle yeniden gündemin üst sıralarına taşındı. Türkiye Ziraat Odaları Birliği Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, İran ile İsrail ve Amerika Birleşik Devletleri arasında yaşanan savaşın, Türkiye’deki tarımsal girdi piyasalarına etkilerini değerlendirdiği kapsamlı bir basın açıklaması yaptı. Bayraktar, Türkiye’nin tarımsal üretimde kullanılan kimyasal gübre ve mazot hammaddelerinin yaklaşık yüzde 90’ını ithal ettiğine dikkat çekerek, bu durumun iç piyasadaki fiyatları doğrudan dış gelişmelere ve döviz kuruna bağlı hale getirdiğini vurguladı. Özellikle savaşın etkisiyle enerji ve lojistik hatlarında yaşanan aksaklıkların maliyetleri hızla artırdığına işaret etti. Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıklar küresel riskleri artırdı Açıklamada, savaş nedeniyle Hürmüz Boğazı’nda gemi geçişlerinde yaşanan sorunların küresel enerji, gübre ve tarımsal gıda sistemlerini tehdit ettiğine dikkat çekildi. Bölgenin petrol, doğalgaz ve gübre üretiminde dünya çapında kritik bir konuma sahip olduğu hatırlatılarak, sevkiyat zincirindeki her aksamanın doğrudan fiyatlara yansıdığı ifade edildi. Bayraktar, 2025 yılının Haziran ayında İran ile İsrail arasında yaşanan çatışmalar sonrası gübre fiyatlarında yüzde 40’a varan artışlar görüldüğünü hatırlatarak, 28 Şubat 2026’da başlayan son savaşın ardından da benzer bir tablonun ortaya çıktığını söyledi. Gübre fiyatlarında dikkat çeken artış   Ziraat odalarından alınan verilere göre savaş sonrası gübre fiyatlarında ciddi artışlar yaşandı: Kalsiyum amonyum nitrat gübresi: %26,5 artışla 20.295 TL Amonyum sülfat gübresi: %23,3 artışla 17.439 TL ÜRE gübresi: %19,5 artışla 31.124 TL DAP gübresi: %9,6 artışla 38.943 TL 20.20.0 kompoze gübresi: %8,3 artışla 25.888 TL Bayraktar, gübrelemenin bitkisel üretimde verim açısından kritik öneme sahip olduğunu belirterek, çiftçilerin maliyetler nedeniyle yeterli gübre kullanamaması durumunda üretimde düşüş ve maliyetlerde daha büyük artışlar yaşanabileceği uyarısında bulundu. “Çiftçi gübreyi yüksek fiyattan almak zorunda kalacak” Mevcut dönemin tarımsal üretim açısından kritik olduğuna değinen Bayraktar, serin iklim tahıllarında üst gübreleme, sıcak iklim tahıllarında ise ekim sürecinin devam ettiğini belirtti. Çiftçilerin büyük bölümünün önceden stok yapamadığını ifade eden Bayraktar, bu nedenle gübrenin büyük kısmının savaş sonrası yükselen fiyatlardan temin edileceğini söyledi. Bu durumun hem üreticiyi hem de tüketiciyi etkileyeceğini vurgulayan Bayraktar, “Üretim maliyetleri artacak, arz azalacak ve sonuç olarak tüketici fiyatları da yükselecektir” dedi. Alınan önlemler yeterli mi? Gübre piyasasını dengelemek amacıyla bazı adımların atıldığını belirten Bayraktar, gübre ithalatında gümrük vergisinin sıfırlanması, ihracatın yasaklanması ve uzun süredir kullanımda olmayan yüzde 33’lük amonyum nitrat gübresinin yeniden serbest bırakılmasının olumlu gelişmeler olduğunu ifade etti. Ancak asıl sorunun çiftçinin alım gücü olduğunu vurguladı. Mazot fiyatları da yükseldi Tarımsal üretimin bir diğer temel girdisi olan mazotta da ciddi artış yaşandı. Savaş öncesinde litresi 61,41 TL olan mazotun fiyatı, savaş sonrası yüzde 22,3 artarak 75,12 TL’ye yükseldi. Bayraktar, mazot fiyatının yaklaşık yüzde 40’ının vergiden oluştuğunu belirterek, çiftçilere yönelik vergi muafiyeti çağrısını yineledi. “Acil destek paketi şart” TZOB Genel Başkanı Bayraktar, artan maliyetler karşısında üreticilerin korunmasının zorunlu olduğunu belirterek şu çağrıyı yaptı: “Tarımsal üretimin sürdürülebilirliği ve gıda arz güvenliği için çiftçilerimize yönelik destekler artırılmalıdır. Savaşın uzama ihtimali de göz önünde bulundurularak özellikle gübre ve mazot için acil destek paketleri hayata geçirilmelidir.”